Burçin UYSAL
Milyonlarca takipçiye ulaşmak ve sosyal medyadan yüksek gelir elde etmek artık her zaman mutluluk anlamına gelmiyor. Son dönemde özellikle içerik üreticileri arasında yaygınlaşan “dijital kopuş” (digital detox) eğilimi, çevrimiçi dünyanın yarattığı psikolojik baskının boyutunu gözler önüne seriyor.
SOSYAL MEDYA MİLYONERİ ERKEN EMEKLİ ETTİ
Eski borsacı ve servet vergisi aktivisti Gary Stevenson, milyonlarca kişiye ulaşan YouTube kanalını sağlık sorunları nedeniyle kapatma kararı aldı. Yaklaşık 5 milyon sterlinlik (280 milyon TL) serveti bulunduğunu söyleyen Stevenson, tükenmişlik yaşamamak için gözlerden uzak bir hayata çekileceğini açıkladı.
Servet vergisi savunuculuğuyla tanınan eski borsacı Gary Stevenson, 1,6 milyon aboneli YouTube kanalına veda etti. Haftalık videolarına son verdiğini duyuran Stevenson, kararının arkasında sağlık sorunları ve tükenmişlik riski olduğunu söyledi.
“YouTube’da konuşacak daha çok şey var ancak daha önce tükenmişlik sendromu yaşadım. Sağlığım için durmam gerekiyor” diyen Stevenson, videoları hazırlamanın giderek zorlaştığını ve devam etmesi halinde “mahvolacağını” ifade etti.
Yaklaşık 5 milyon sterlinlik bir servete sahip olduğunu açıklayan Stevenson, popüler YouTube kanalı ve çok satan Trading Game adlı kitabıyla geniş kitlelere ulaşmıştı. Eski Citibank çalışanı olan Stevenson, finans sektöründe kazandığı servetin ardından sosyal medya ve kitap gelirleri sayesinde erken emeklilik kararı aldığını duyurdu.
BİLİNÇLİ KAÇIŞ
Sosyal medyadan uzaklaşan bir diğer isim ise 25 yaşındaki sosyal medya fenomeni Alix Earle oldu. TikTok üzerinden yaptığı açıklamada bir süredir paylaşım yapmamasının nedeninin ruh sağlığıyla ilgili yaşadığı sorunlar olduğunu söyleyen Earle, internetten bilinçli olarak uzak durduğunu açıkladı.
“PANİK ATAK GEÇİRDİM”
Fenomen isim, son dönemde hakkında yapılan olumsuz yorumların psikolojisini ciddi şekilde etkilediğini belirterek, uçak yolculuğu sırasında panik atak geçirdiğini anlattı.
Çevrimiçi ortamda sürekli eleştirilmenin kişiyi yıprattığını ifade eden Earle, insanların görünüşü, özel hayatı ve paylaşımları hakkında yapılan yorumların zamanla aşırı düşünmeye neden olduğunu söyledi.
Bir süre önce makyaj yaparken gözyaşlarına boğulduğunu da paylaşan Earle, son dönemde yaptığı her paylaşımın farklı anlamlar yüklenerek eleştirildiğini hissettiğini dile getirdi.
“İÇERİK ÜRETMEK KENDİMDEN NEFRET ETMEME NEDEN OLMAMALI”
Sosyal medya kariyerini sevdiğini vurgulayan Earle, buna rağmen işinin kendisinden nefret etmesine yol açmaması gerektiğini söyledi.
Earle, yaşadığı duygusal sürecin ardından çektiği bazı videoları yayımlamaktan da vazgeçtiğini belirterek, artık kendisini daha iyi hissetmeye başladığını söyledi.
TAKİPÇİLERİNDEN DESTEK YAĞDI
Paylaşımın ardından çok sayıda takipçisi Earle’e destek mesajları gönderdi. Kullanıcılar, olumsuz yorumlara rağmen kendisine zaman ayırmasının doğru bir karar olduğunu belirterek moral veren yorumlarda bulundu.
DİJİTAL KOPUŞ KÜRESEL BİR EĞİLİME DÖNÜŞÜYOR
Earle’ün yaşadıkları, yalnızca bireysel bir hikâye olarak değerlendirilmiyor. Son yıllarda özellikle fenomenler, YouTuber’lar ve içerik üreticileri arasında sosyal medyaya ara verme, ekran süresini azaltma ve dijital platformlardan bilinçli şekilde uzaklaşma eğilimi giderek yaygınlaşıyor.
Uzmanlar, sürekli çevrimiçi olmanın yarattığı performans baskısı, beğeni odaklı yaşam biçimi ve yoğun eleştiri kültürünün tükenmişlik sendromunu tetiklediğine dikkat çekiyor. “Dijital kopuş” olarak adlandırılan bu süreç ise ekranlardan uzaklaşıp gerçek sosyal ilişkilere, dinlenmeye ve zihinsel iyilik haline yönelmeyi ifade ediyor.
DÖNÜŞ BAŞLADI
Sosyal medyanın en görünür yüzlerinden birinin yaptığı bu açıklama da, milyonlarca takipçiye ve yüksek kazançlara sahip olmanın dijital baskıyı ortadan kaldırmadığını; aksine birçok içerik üreticisinin artık “gerçek hayata dönüşü” öncelik haline getirdiğini ortaya koyuyor.
GÜNEY KORE DİJİTAL BAĞIMLILIĞIN MERKEZİNDE
Yüksek internet erişimi ve akıllı telefon kullanım oranıyla öne çıkan Güney Kore, teknolojinin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinin en belirgin görüldüğü ülkeler arasında yer alıyor. Ülkede özellikle çocuklar ve gençler arasında internet ve oyun bağımlılığı önemli bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle hükümet, dijital bağımlılıkla mücadele kapsamında uzun yıllardır danışmanlık merkezleri ve tedavi programları yürütüyor.
Uzmanlar, uzun süre ekran başında kalmanın stres, anksiyete, depresyon ve uyku bozuklukları riskini artırdığına işaret ediyor.
JAPONYA’DA TEKNOLOJİ VE İŞ KÜLTÜRÜ BİRLEŞİNCE TÜKENMİŞLİK ARTIYOR
Japonya’da ise dijitalleşmenin etkileri, yoğun çalışma kültürüyle birleşerek daha belirgin hale geliyor. Sürekli çevrimiçi olma baskısı, uzun çalışma saatleri ve dijital iletişimin kesintisiz sürmesi, çalışanlarda tükenmişlik sendromu, sosyal izolasyon ve ruh sağlığı sorunlarının artmasına neden oluyor.
Uzmanlar, teknolojinin sağladığı verimliliğin çalışanlar üzerindeki psikolojik yükü de artırdığına dikkat çekiyor.
ABD’DE SOSYAL MEDYA RUH SAĞLIĞINI ETKİLİYOR
ABD’de yapılan araştırmalar ise sosyal medya kullanımının özellikle gençler arasında depresyon, anksiyete ve yalnızlık hissiyle ilişkilendirildiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, sürekli bildirimlere maruz kalmanın dikkat süresini kısalttığını, dijital tükenmişliği artırdığını ve uyku düzenini olumsuz etkilediğini ifade ediyor.
Hem dünyada hem de Türkiye’de sosyal medyadan uzaklaşan bazı ünlüler:
SELENA GOMEZ
Sosyal medyanın ruh sağlığını olumsuz etkilediğini birçok kez dile getirdi. Instagram ve TikTok hesaplarını ekipleri yönetirken kendisinin uzun süre uygulamalardan uzak kaldığını açıkladı.
TOM HOLLAND
Sosyal medyanın zihinsel sağlığını bozduğunu söyleyerek Instagram ve Twitter’a ara verdiğini duyurmuştu. Sürekli çevrimiçi olmanın kendisini bunalttığını belirtmişti.
ED SHEERAN
Dijital dünyadan uzak kalabilmek için uzun süre telefon kullanmadığını ve sosyal medyaya ara verdiğini açıklamıştı. Yoğun ilginin tükenmişlik hissine yol açtığını söylemişti.
BILLIE ELISH
Sosyal medya baskısının psikolojisini olumsuz etkilediğini belirterek bir dönem internetten uzak kaldığını açıklamıştı.
SHAWN MENDES
Yoğun turne temposu ve dijital baskı nedeniyle konserlerini iptal ederek ruh sağlığına odaklanacağını duyurmuştu.
SIMONE BILES
Olimpiyatlar sırasında zihinsel tükenmişlik yaşadığını açıklayarak yarışmalardan çekildi ve ruh sağlığının öncelikli olduğunu vurgulamıştı.
TÜRKİYE’DEN ÖRNEKLER
MERVE BOLUĞUR
Zaman zaman sosyal medyadan uzaklaştığını, dijital baskının psikolojik olarak yorduğunu dile getirmişti.
DANLA BİLİC
Sürekli içerik üretme baskısı, sosyal medya linci ve yoğun eleştirilerin tükenmişlik hissi yarattığını söyleyerek çeşitli dönemlerde paylaşım yapmaya ara vermişti.
DUYGU ÖZASLAN
Sosyal medyanın yarattığı psikolojik baskı nedeniyle zaman zaman dijital detoks yaptığını ve ruh sağlığını korumak için platformlardan uzaklaştığını açıklamıştı.
ENİS ARIKAN
Yoğun çalışma temposu ve sosyal medya baskısının kendisini yorduğunu, zaman zaman dijital molalar verdiğini paylaşmıştı.
“HERKESİ SİLİYORUM” PAYLAŞIMI DİKKAT ÇEKTİ
Instagram hesabını aktif kullanan Yasmin Erbil, son paylaşımıyla takipçilerinin dikkatini çekmişti. Erbil, yaptığı paylaşımda, “Mood: Sosyal pilim bitti diye herkesi siliyorum” ifadelerini kullanmıştı.
Teknolojinin hayatın her alanına nüfuz etmesi, iletişimden eğitime, iş yaşamından eğlenceye kadar birçok alanda kolaylık sağlarken, beraberinde önemli sağlık sorunlarını da gündeme getiriyor. Uzmanlar, özellikle akıllı telefon ve sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte dijital tükenmişlik, uyku bozuklukları, anksiyete ve dikkat dağınıklığı gibi sorunların dünya genelinde hızla yaygınlaştığına dikkat çekiyor.
patronlardunyasi.com
Ben de akşamları bir bakayım diye telefonu elime alıp fark etmeden bir saat geçiriyorum, sonra dinlenmiş değil daha yorgun hissediyorum. Yalnız bu işten milyonlar kazanıp ekranı kapatmakla geçimini içerik üreterek sağlayan birinin ara vermesi aynı kolaylıkta değil.