Uzmanların yıllara yayılan değerlendirmeleri, Türkiye’de dikkat çeken bir değişimin yaşandığını gösteriyor. Üstelik bu değişim sadece karada değil, çevremizi saran denizlerde de kendisini belirgin şekilde hissettiriyor.
Bazı bölgelerde değişimin hızı, beklenenden çok daha yüksek seviyelere ulaştı. Özellikle son yıllarda yaşanan gelişmeler, uzun yılların toplam etkisini geride bırakacak kadar dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.
Peki, onlarca yılın verileri Türkiye için nasıl bir gerçeği gözler önüne seriyor? Değişimin boyutu ne kadar büyük ve uzmanlar bunun geleceğe dair ne anlama geldiğini söylüyor?
Küresel ısınma nedeniyle su kaynaklarında azalma, şiddetli kuraklık ve orman yangını riskinin arttığı ifade edilen Türkiye’de, 55 yıl öncesine göre hava ve deniz suyu sıcaklığı da artış gösterdi. 1970-1980 ile 1981-1991 yılları arasında 12,7 derece olan ortalama sıcaklık, 1992-2002 yılları arasında 13,1 dereceye, 2003-2013 yılları arasında 13,6 dereceye, 2014-2025 yılları arasında ise 14,4 dereceye kadar çıktı.
DENİZLER DE ISINDI!
Türkiye’de bulunan 4 denizde, ortalama su sıcaklığı 55 yıl öncesine göre 1,3 ila 2,2 derece civarında arttı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından açıklanan verilere göre, Akdeniz’in 1970-2025 yılları arasında ortalama deniz suyu sıcaklığı 21,5 derece ölçüldü. 1970-2025 yılları arasında Akdeniz’de deniz suyu sıcaklığı en sıcak 2019’da 23,8 derece, en soğuk 1992’de 20,6 derece olarak ölçüldü.
Akdeniz’de ortalama deniz suyu sıcaklığı 55 yıl öncesine göre 1,3 derece yükseldi. Akdeniz’in 1970-2025 yıllarının 5 eşit periyotta değerlendirmesi ise şu şekilde gerçekleşti: “Akdeniz ortalama deniz suyu sıcaklığı, 1970-1980 yılları arasında 21 derece. 1981-1991 yılları arasında 21,1 derece, 1992-2002 yılları arasında 21,4 derece, 2003-2013 yılları arasında 21,9 derece, 2014-2025 yılları arasında 22,3 derece.”
Ege’de 1970-2025 yılları arasında ortalama deniz suyu sıcaklığı 18,8 derece olarak ölçülürken 1970-2025 yılları arasında Ege’de en sıcak deniz suyu 2018’de 19,8 derece, en soğuk 1983’te 17,7 olarak ölçüldü. Ege Denizi’nde 55 yıl öncesine göre deniz suyu sıcaklığı son 10 yılda, 45 yıllık artış miktarı olan 0,8 derece arttı. Ege Denizi’nde 1970-2025’in 5 eşit periyotta değerlendirmesine göre 1970-1980 yılları arasında ortalama deniz suyu sıcaklığı 18,2 derece, 1981-1991 yılları arasında 18,3 derece, 1992-2002 yılları arasında 18,5 derece, 2003-2013 yılları arasında 19 derece, 2014-2025 yılları arasında 19,8 derece olarak ölçüldü.
SON 10 YILDA 1,4 ARTTI!
Marmara Denizi’nde 1970-2025 yılları arasında ortalama deniz suyu sıcaklığı 15,8 derece olarak ölçülürken deniz suyu en sıcak 2019’da 18,6 derece, en soğuk 1987’de 14,4 derece oldu. Marmara’nın 1970-1980’li yıllardaki ortalama deniz suyu sıcaklığı son 10 yılda 2,2 derece arttı. Marmara’da ortalama deniz suyu sıcaklığı 1970-1980 yılları arasında 15 derece, 1981-1991 yılları arasında 15,2 derece, 1992-2002 yılları arasında 15,4 derece, 2003-2013 yılları arasında 15,8 derece, 2014-2025 yılları arasında 17,2 derece ölçüldü.
KARADENİZ’DE PAYINI ALDI!
1970-2025 yılları arasında Karadeniz ortalama deniz suyu sıcaklığı 15,4 derece kaydedildi. Bu dönemde Karadeniz’de en sıcak deniz suyu 2019’da 18,5 derece, en soğuk deniz suyu 1987’de 13,8 derece ölçüldü.
Son 10 yılda deniz suyu ortalama sıcaklığı 0,9 derece artan Karadeniz’de 1970-2025 yıllarının 5 eşit periyotta değerlendirmesi şu şekilde: “1970-1980 yılları arasında ortalama deniz suyu sıcaklığı 15,1 derece, 1981-1991 yılları arasında 14,8 derece, 1992-2002 yılları arasında 14,9 derece, 2003-2013 yılları arasında 15,6 derece, 2014-2025 yılları arasında Karadeniz ortalama deniz suyu sıcaklığı 16,5 derece.”
Değişimin denizlerde de bu kadar belirgin olması düşündürücü. Hangi bölgelerde daha hızlı yaşandığını ve 55 yıllık verilerin nasıl bir tablo ortaya koyduğunu merak ettim.