İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Irak’ın başkenti Bağdat’ta düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’nda konuştu. İslam dünyasında birlik ve diyaloğun önemine dikkat çeken Arakçi, uluslararası hukukun seçici biçimde uygulanmasına tepki gösterdi.
İslam ülkelerinin dayanışma ve iş birliğini güçlendirmesi gerektiğini belirten Arakçi, “İslam İşbirliği Teşkilatı, İslam ümmetinin ortak sesi olmak, dayanışmayı ve iş birliğini güçlendirmek ve ortak çıkarları savunmak amacıyla kurulmuştur. Aramızdaki diyalog kanallarını açık tutmak bir zayıflık göstergesi değil, aksine bir sorumluluktur” ifadelerini kullandı.
Teşkilatın kuruluş ilkelerinin Birleşmiş Milletler (BM) Şartı ile örtüştüğünü vurgulayan Arakçi, devletlerin egemen eşitliği, toprak bütünlüğü, iç işlerine müdahale etmeme ve anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesi ilkelerinin önemine işaret etti. Bu ilkelerin bütün ülkeler için geçerli olduğunu belirten Arakçi, seçici uygulamaların söz konusu ilkelerin değerini ortadan kaldıracağını söyledi.
“BARIŞ, YOK ETME TEHDİTLERİ ÜZERİNE İNŞA EDİLEMEZ”
İran’ın egemenliğini ve meşru çıkarlarını savunmayı sürdüreceğini belirten Arakçi, bunun diplomasi ve barış arayışıyla çelişmediğini ifade etti.
Savaşın yol açtığı yıkıma dikkat çeken Arakçi, İran’ın ayrıcalık talep etmediğini, hak ve sorumlulukların bütün ülkelere eşit şekilde uygulanmasını istediğini kaydetti. Arakçi, “İran, halkını, egemenliğini ve meşru çıkarlarını savunacaktır. Ancak haklarımızı savunmak ile barış arayışını sürdürmek arasında hiçbir çelişki yoktur. Savaşın yol açtığı yıkımı biliyoruz ve tam da bu nedenle barışa değer veriyoruz. İran herhangi bir ayrıcalık talep etmiyor. Yalnızca hak ve sorumlulukların herkese eşit şekilde uygulanmasını istiyor. Bu mesele savaş meydanında çözülemez. Barış, yok etme tehditleri üzerine inşa edilemez” diye konuştu.
“HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ GÜVENSİZLİĞİN SORUMLUSU ABD VE İSRAİL”
Hürmüz Boğazı’nda güvenli deniz ulaşımından yana olduklarını dile getiren Arakçi, boğazın enerji sevkiyatı ve ticaret açısından İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi birçok ülke için hayati öneme sahip olduğunu belirtti.
Arakçi, 28 Şubat’a kadar boğazın tamamen açık ve güvenli olduğunu savunarak, bu tarihten sonra deniz ulaşımında yaşanan sorunlardan ABD ve İsrail’in saldırılarını sorumlu tuttu.
İranlı Bakan, “Geçmişteki hataları ve suçları tekrarlayarak güvenlik yeniden sağlanamaz. Bir ülkeyi bombalayıp yok etmekle tehdit ederek ve abluka altına alarak ardından deniz ulaşımının yeniden normale dönmesini bekleyemezsiniz” ifadelerini kullandı.
“DENİZ TRAFİĞİ SAVAŞ ÖNCESİ SEVİYENİN YÜZDE 60’INA ULAŞTI”
İran ile ABD arasında yürütülen diplomatik girişimlere de değinen Arakçi, Pakistan’ın arabuluculuk çabaları ve Katar’ın desteğiyle iki ülke arasında 17 Haziran’da İslamabad Mutabakatı’nın imzalandığını söyledi.
Mutabakatın 5’inci maddesi kapsamında İran’ın gemilerin güvenli geçişini kolaylaştıracak düzenlemeleri yapmayı taahhüt ettiğini belirten Arakçi, bu doğrultuda Umman ile teknik görüşmelere başladıklarını aktardı.
Arakçi, “İki hafta içerisinde deniz trafiği, savaş öncesi seviyesinin yaklaşık yüzde 60’ına ulaştı ancak ABD’nin tek taraflı adımları ve askeri saldırıları, mutabakatın uygulanmasını engelledi. Mutabakatta öngörülen anlaşmazlıkların çözümüne yönelik mekanizmalar da göz ardı edildi” dedi.
“HÜRMÜZ BOĞAZI 7 GÜN İÇİNDE YENİDEN AÇILABİLİR”
İran’ın son iki yıldır iyi niyetle müzakere yürüttüğünü ancak her defasında askeri saldırılarla karşılaştığını öne süren Arakçi, bu durumun ABD ile yeniden müzakere konusunda güvensizlik oluşturduğunu ifade etti.
Benzer saldırıların tekrarlanmayacağına ilişkin güvenilir garantiler verilmeden müzakere masasına dönme konusunda endişeleri bulunduğunu belirten Arakçi, buna rağmen diplomasi kapısını açık tuttuklarını söyledi.
Arakçi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin ABD’ye bir plan ilettiklerini belirterek, “Katar aracılığıyla ABD tarafına yedi günlük bir plan ilettik. Gerekli şartların sağlanması halinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceğini ve deniz trafiğinin yedi gün içinde normale dönebileceğini bildirdik. Artık karar ABD’ye ait” ifadelerini kullandı.
YEMEN’DE KALICI ÇÖZÜM İÇİN SİYASİ SÜREÇ VURGUSU
Yemen’deki krize de değinen Arakçi, Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki çatışmaların sona ermesi için siyasi çözümün önemine dikkat çekti.
İran’ın Yemen ve Suudi Arabistan’ın egemenliğini, bağımsızlığını, birliğini ve toprak bütünlüğünü desteklediğini belirten Arakçi, Yemen’de kalıcı barışın ancak bütün tarafların katılımıyla yürütülecek kapsamlı bir siyasi süreçle sağlanabileceğini söyledi.
Askeri gerilimin artırılması, baskı ve tehdit yöntemlerinin kullanılması ya da Yemenli tarafların sürecin dışında bırakılmasının kalıcı barışı sağlamayacağını ifade eden Arakçi, siyasi çözüm yollarının göz ardı edilmesinin sorunları daha da karmaşık hale getireceğini kaydetti.
İran’ın bölgedeki gelişmelerden endişe duyduğunu belirten Arakçi, tarafların daha önce üzerinde uzlaştığı barış yol haritası çerçevesinde diyaloğun yeniden tesis edilmesi için destek vermeye hazır olduklarını bildirdi. Arakçi, Yemen halkının baskı, yaptırım ve abluka altında kalmadan insanca yaşama hakkına sahip olduğunu vurguladı.
“BÖLGESEL GÜVENLİK ORTAK ÇABAYLA SAĞLANABİLİR”
Bölgesel güvenliğin ülkelerin ortak çabasıyla mümkün olabileceğini belirten Arakçi, hiçbir ülkenin başka ülkelerin güvenliğini tehlikeye atarak kendisi için kalıcı güvenlik sağlayamayacağını söyledi.
Bölgedeki sorunların uzak ülkelerin güç mücadelelerine gerekçe oluşturmasına izin verilmeden, bölge ülkeleri tarafından çözülmesi gerektiğini dile getiren Arakçi, komşu ülkelere de çağrıda bulundu.
Her ülkenin topraklarının, hava sahasının ve altyapısının bölgesel güvenliğe hizmet etmesi gerektiğini belirten Arakçi, bunların komşu ülkelere yönelik saldırılarda kullanılmaması gerektiğini ifade etti.
Arakçi, “Hepimiz aynı coğrafyayı ve aynı geleceği paylaşıyoruz. Önümüzde iki seçenek var ya güvenliği birlikte sağlayacağız ya da güvensizliğin sonuçlarına birlikte katlanacağız. İran, güvenliği birlikte sağlamak için bütün kardeş ve komşu ülkelerle iş birliğine hazır” dedi.
“İRAN, BASKI ALTINDA EGEMENLİK HAKLARINDAN VAZGEÇMEYECEK”
İran’ın tehdit ve baskılara boyun eğmeyeceğini yineleyen Arakçi, ülkesinin egemenlik haklarından vazgeçmeyeceğini vurguladı.
İran’ın karşılıklı saygı ve güvenilir garantiler temelinde diyaloğa açık olduğunu belirten Arakçi, “İran, baskıyı, tehdidi ve sindirme girişimlerini kabul etmeyecek, baskı altında egemenlik haklarından vazgeçmeyecektir. Ancak karşılıklı saygı ve güvenilir garantiler temelinde diyaloğa hazırız” ifadelerini kullandı.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)
